Kort antwoord
De tekst van de GPSR is in alle 27 EU-lidstaten identiek: het is een verordening, geen richtlijn, en die geldt rechtstreeks zonder dat elk land haar eerst in eigen wetgeving moet omzetten. Wat wél per land verschilt, is wie er toezicht houdt, hoe actief die toezichthouder controleert, en welke sancties er op overtredingen staan. Voor een webshop die in meerdere lidstaten verkoopt, betekent dat: dezelfde verplichtingen, maar niet overal dezelfde ervaring als een toezichthouder aan de bel trekt.
Dat onderscheid is belangrijk om twee redenen. U hoeft niet voor elk land een aparte set regels uit te zoeken, want de kern van de verordening is overal hetzelfde. Maar u kunt niet aannemen dat controle, boetes of de manier van afhandelen in Nederland representatief is voor wat er in Duitsland, Frankrijk of Polen gebeurt.
De regels zelf zijn overal gelijk
Omdat de GPSR een verordening is, ligt de inhoud vast op Europees niveau: welke informatie op een productpagina moet staan, wanneer u als fabrikant geldt, wat er in een technisch dossier hoort. Een lidstaat kan die inhoud niet verzwaren of verlichten. Dat is precies waarom een rollen- en plichtencheck die op de verordening zelf is gebaseerd, in elk land dezelfde uitkomst geeft. Wie benieuwd is naar de eigen positie in de keten, kan dat in een paar vragen zelf nagaan.
Maar de toezichthouder verschilt per land
Elke lidstaat wijst zelf een of meer markttoezichtautoriteiten aan die de GPSR handhaven. In Nederland is dat een andere instantie dan in België, Duitsland of Spanje, en de bevoegdheden, werkwijze en prioriteiten van die instanties lopen uiteen. Sommige toezichthouders werken risicogericht en controleren vooral productcategorieën die vaak in Safety Gate-meldingen voorkomen, andere richten zich op specifieke sectoren of reageren vooral op klachten van consumenten.
Dat heeft praktische gevolgen. Een controle die in het ene land via een schriftelijk verzoek om documentatie verloopt, kan in een ander land beginnen met een fysieke steekproef bij een distributiecentrum of aan de grens. De verordening zelf schrijft niet voor hoe een toezichthouder moet controleren, alleen wat er gecontroleerd mag worden.
Sancties zijn nationale wetgeving
De GPSR bepaalt dat lidstaten doeltreffende, proportionele sancties moeten vaststellen, maar laat de hoogte en vorm daarvan aan het nationale recht over. Daardoor kunnen boetebedragen, de mogelijkheid van bestuursdwang, of strafrechtelijke aansprakelijkheid per land verschillen. Wie daar zekerheid over wil, vindt de geldende regeling in de nationale uitvoeringswet van het betreffende land, niet in de verordening zelf.
Taal en labeling: klein verschil, grote impact
Ook als de inhoudelijke verplichting overal gelijk is, kan de praktische uitvoering per land afwijken. Waarschuwingen en gebruiksinstructies moeten begrijpelijk zijn voor de consument in het land van verkoop, en dat wordt in de praktijk vaak ingevuld als de officiële taal of talen van dat land. Verkoopt u via meerdere lokale webshops of marketplace-vestigingen, dan loopt u vanzelf tegen deze taalvariatie aan, ook al verandert de onderliggende verplichting niet.
Wat dit betekent voor uw dossier
Voor het productdossier zelf hoeft u geen apart document per land op te bouwen: de risicoanalyse, de technische documentatie en de klachtenregistratie zijn onderdelen die voor het product als geheel gelden, niet per afzetmarkt. Wat wel verstandig is: bijhouden in welke landen u actief verkoopt, zodat u weet welke toezichthouder in beeld kan komen en welke taalversies van waarschuwingen en etiketten u nodig heeft. Een overzicht van wat daarbij per onderwerp geldt, staat in de kennisbank met uitleg per situatie.
Wat blijft hetzelfde, waar u ook verkoopt
Of een toezichthouder nu in Rotterdam, Lyon of Warschau zit, de vraag die gesteld wordt is telkens dezelfde: kunt u aantonen dat u de verplichtingen uit de verordening naleeft, met documentatie die dat onderbouwt. Die vraag is niet landspecifiek, en de voorbereiding daarop dus ook niet. Twijfelt u nog over losse begrippen uit de verordening, dan geven de antwoorden op veelgestelde vragen vaak al een eerste richting.
Wilt u weten waar u als bedrijf staat voordat u zich verdiept in verschillen tussen landen? Doe de gratis rollen- en plichtencheck, of lees eerst rustig door de andere onderwerpen in de kennisbank.