Jeśli Twoja firma kupuje produkty spoza Unii Europejskiej i następnie wprowadza je na rynek europejski, to w większości przypadków jesteś w świetle GPSR importerem — rola z własnymi, jawnymi obowiązkami. Musisz między innymi sprawdzić, czy producent wywiązał się ze swojej części przepisów, czy istnieje dokumentacja techniczna, czy produkt nosi wymagane informacje zanim go sprzedasz w UE. W ramach starszych przepisów dotyczących bezpieczeństwa produktów było to sformułowane mniej ostrze; GPSR czyni teraz rolę importera samodzielnym ogniwem w łańcuchu z własnym obowiązkiem kontroli, niezależnie od producenta.
To, czy zmieni się to dla Twojej firmy, zależy od tego, gdzie ma siedzibę Twój dostawca. Jeśli kupujesz od dostawcy na terenie UE, zwykle nie jesteś importerem, nawet jeśli produkt pochodzi z dalszych rejonów. Jeśli sam sprowadzasz towary bezpośrednio od producenta lub handlowca spoza UE, to rola importera przypada w zasadzie Tobie, nawet jeśli sprzedajesz produkt pod inną marką.
Kto uważa się za importera zgodnie z rozporządzeniem
GPSR wyróżnia w łańcuchu szereg ról: producenta, upoważnionego przedstawiciela, importera i dystrybutora. Importer to strona, która po raz pierwszy wprowadza produkt z kraju spoza UE na rynek europejski. Może to być hurtownia, ale równie dobrze internetowy sklep, który sam zamawiał w fabryce w Azji lub Stanach Zjednoczonych i wysyła przesyłkę bezpośrednio do europejskich klientów albo przechowuje ją tutaj najpierw. Kwalifikacja prawna zależy od faktycznej roli w łańcuchu, a nie od tego, jak firma nazywa się na fakturze.
To dotyczy grupy przedsiębiorców, którzy często się za importerów nie uważają: kto za pośrednictwem platformy zamawiał bezpośrednio u producenta spoza UE i wysyłał towary na własny magazyn lub do partnera spełniającego zamówienia, może faktycznie być pierwszą stroną w UE. Jeśli wątpisz, czy ta rola ma zastosowanie do Twojej firmy, możesz to wyjaśnić sobie w paru pytaniach.
Co konkretnie zmienia się w stosunku do starszych przepisów
Na mocy starszej europejskiej dyrektywy o bezpieczeństwie produktów obowiązki importera były przede wszystkim zawarte niejawnie w prawie krajowym i czasami różniły się w poszczególnych państwach członkowskich. GPSR obowiązuje bezpośrednio we wszystkich 27 państwach członkowskich i formułuje obowiązek importera wprost: zanim produkt trafi na rynek, importer sprawdza, czy producent sporządził analizę ryzyka i dokumentację techniczną, czy produkt ma numer typu, partii lub seryjny oraz nazwę i dane kontaktowe producenta, i czy instrukcja obsługi i ostrzeżenia są dostępne w języku zrozumiałym dla konsumenta w kraju sprzedaży.
Nowością jest również to, że importer musi podać swoją własną nazwę i adres na produkcie, opakowaniu lub dokumencie towarzyszącym. To nie jest znak jakości ani zatwierdzenie — jest to wymóg przejrzystości, dzięki czemu organ nadzoru lub konsument wie, kto wprowadził produkt na rynek UE.
Co importer sprawdza przed rozpoczęciem sprzedaży
Rozporządzenie nie wymaga od importera własnej oceny produktu, lecz kontrolującego spojrzenia na to, co dostarczył producent. To oznacza: sprawdzenie, czy istnieje analiza ryzyka i dokumentacja techniczna, czy obowiązkowe etykietowanie jest obecne i czy dane kontaktowe producenta są prawidłowe. Jeśli brakuje któregoś z tych dokumentów, sprawa dotyczy producenta, a nie importera, by go sporządził — choć importer może odpowiadać za wprowadzenie produktu na rynek bez tych dokumentów. Które dokumenty dokładnie są potrzebne i jak je pozyskać od dostawcy spoza UE, jest dalej opracowane w bazie wiedzy na każdy temat.
Kiedy rola zmienia się na producenta
Rola importera i rola producenta się nie wykluczają, ale również nie łączą się automatycznie. Kto kupuje produkt od producenta spoza UE i odsprzedaje go bez zmian, jest zwykle importerem. Kto sprzedaje ten sam produkt pod własną marką lub logo, uważa się za producenta — z większym obowiązkiem niż importer, ponieważ wymaga to samodzielnego opracowania lub przejęcia analizy ryzyka i dokumentacji technicznej oraz ponoszenia odpowiedzialności za nią. To rozróżnienie jest dokładnie powodem, dla którego sprawdzenie roli jako pierwszy krok ma sens, zanim będziesz patrzeć na etykietowanie lub dokumentację.
Co to praktycznie oznacza dla Twojego sklepu internetowego
W przypadku firm, które od dłuższego czasu kupują u tego samego dystrybutora hurtowego z UE, niewiele się zmienia. W przypadku firm, które zamawiają bezpośrednio u producentów spoza UE — za pośrednictwem platformy, targów lub własnych relacji biznesowych — rola importera jest nowym, jawnym punktem uwagi, z własnymi obowiązkami kontrolnymi niezależnie od tego, co sam dostawca twierdzi, że już załatwił. Jak gpsria.eu porządkuje te punkty kontrolne dla każdej kategorii produktu i skąd pochodzą informacje na EUR-Lex, jest wyjaśnione na stronie o naszej metodzie.
Jeśli masz wątpliwości, czy Twoja firma pełni dla danego produktu rolę importera, producenta czy dystrybutora, bezpłatne sprawdzenie roli jest logicznym punktem wyjścia, lub najpierw zapoznaj się z odpowiedziami na najczęściej zadawane pytania na temat tego podziału ról.