Jeśli sprzedajesz wyłącznie innym przedsiębiorstwom, pierwszym pytaniem nie jest, kim jest Twój klient, ale jaki produkt sprzedajesz. GPSR (rozporządzenie (UE) 2023/988) ma zastosowanie do produktów przeznaczonych dla konsumentów lub takich, od których można rozumnie oczekiwać, że konsumenci będą ich używać. Czysto biznesowa relacja handlowa nie wyklucza automatycznie tej drugiej możliwości.
Konsekwencja: czysta sprzedaż B2B produktu, który ze względu na swoją naturę i sposób użycia rzeczywiście należy wyłącznie do środowiska zawodowego, zwykle wykracza poza zakres GPSR. Jeśli natomiast sprzedajesz produkty, które trafiają również, lub nawet przede wszystkim, do konsumentów — mimo że faktura kierowana jest do przedsiębiorstwa — rozporządzenie może być istotne. Rozróżnienie leży w produkcie i jego przewidywanym użyciu, a nie w statusie prawnym kupującego.
Dlaczego biznesowy adres na fakturze nie jest decydujący
Rozporządzenie patrzy na użycie końcowe, które można przewidywać w rozsądny sposób, a nie na status prawny strony, która płaci. Dostawca urządzeń gospodarstwa domowego, który sprzedaje wyłącznie hurtownikom, ostatecznie dostarcza produkty, które trafiają do gospodarstw domowych. Firma instalacyjna, która zakupuje części u hurtownika i następnie montuje je u klientów detalicznych, jest na tym etapie łańcucha rzeczywiście zaangażowana w użycie przez konsumentów, nawet jeśli jej własna relacja handlowa jest biznesowa.
Odwrotnie: narzędzia, części maszyn lub surowce, które ze względu na swoją naturę, projektowanie i rynek są przeznaczone wyłącznie do użytku zawodowego i są również w ten sposób oferowane, zwykle wykraczają poza zakres zastosowania. Organy nadzoru i samo rozporządzenie pozostawiają tu przestrzeń do oceny dla każdego produktu; nie istnieje gotowa lista tego, co wlicza się, a co nie.
Kiedy ma to znaczenie dla Twojego biznesu
Istnieje kilka sytuacji, w których przedsiębiorstwa B2B praktycznie mają z tym do czynienia. Hurtownia, która oprócz klientów zawodowych prowadzi również sklep internetowy dla osób fizycznych, ma obowiązki wynikające z rozporządzenia dla tej części asortymentu. Firma instalacyjna, która umieszcza produkty pod własną nazwą lub marką u użytkowników końcowych, może być uznana za producenta, nawet jeśli jej własny zakup przebiega całkowicie w oparciu o B2B — jest to kolejny przypadek graniczny, który powoduje więcej zamieszania, niż ludzie oczekują.
Również importer, który pobiera produkty z kraju trzeciego i odsprzedaje je europejskim przedsiębiorstwom, które z kolei oferują je konsumentom, znajduje się gdzieś w łańcuchu, w którym rozporządzenie rzeczywiście ma znaczenie, nawet jeśli jego własna sprzedaż jest biznesowa. Pytanie nie brzmi wówczas, czy rozporządzenie ma zastosowanie, ale jaką rolę pełnisz w nim i jakie obowiązki się z tym wiążą.
Kiedy nie ma to znaczenia dla Twojego biznesu
Przedsiębiorstwa, które dostarczają wyłącznie produkty, które ze względu na przeznaczenie i projektowanie rzeczywiście nie trafiają do konsumentów — pomyśl o specjalistycznych komponentach przemysłowych, materiałach budowlanych przetwarzanych wyłącznie przez certyfikowanych specjalistów, czy częściach maszyn o wyraźnym zastosowaniu zawodowym — zwykle wykraczają poza GPSR. Dla takich produktów obowiązują często inne, sektorowe zasady, które nie są objęte tym rozporządzeniem.
Jest zatem całkowicie możliwe, że Twoje przedsiębiorstwo w ogóle nie musi zajmować się GPSR, po prostu dlatego, że asortyment nie mieści się w zakresie jego zastosowania. To nie jest wyjątek, do którego należy dążyć, ale wynik wynikający z natury samego produktu.
Wątpliwe przypadki: asortyment mieszany
Wiele przedsiębiorstw znajduje się w środku: jedna część asortymentu jest wyraźnie profesjonalna, inna część jest również kupowana lub używana przez konsumentów. W takich przypadkach warto przyjrzeć się każdej linii produktowej osobno, zamiast wydawać jedną opinię na temat całego biznesu. Sklep internetowy może dla jednego produktu wykraczać poza rozporządzenie, a dla innego znaleźć się w jego centrum, z towarzyszącą rolą jako producenta, importera lub dystrybutora.
Aby to było przejrzyste, warto nie tylko zastanawiać się, czy GPSR ma zastosowanie, ale także jaka rola w tym przypadku przypada. Te dwie kwestie są ze sobą ściśle powiązane: rola bowiem określa konkretne zobowiązania, które z niej wynikają, a nie każda rola niesie ze sobą te same obciążenia. W bazie wiedzy z rozwinięte przypadkami branżowe znajduje się więcej przykładów asortymentów mieszanych i sposobu ich rozpatrywania.
Jak to sprawdzić dla własnego asortymentu
Najpraktyczniejszym podejściem jest podział asortymentu według grupy produktów i zbadanie dla każdej grupy, czy rozsądnie można spodziewać się użytku przez konsumentów. Następnie pojawia się pytanie, jaką rolę pełnisz w każdej grupie produktów — producent, importer, dystrybutor lub zwykły pośrednik handlowy — bo ta rola określa, co się od ciebie wymaga. To rozróżnienie to dokładnie miejsce, gdzie wiele firm się zatrzymuje, ponieważ rola i zakres to dwie odrębne kwestie, które często się pomieszane.
Jeśli chcesz to wyjaśnić dla swojej sytuacji, możesz to zrobić za pomocą kilku pytań: w pięciu pytaniach dowiedz się, gdzie stojesz daje natychmiast wskazanie, czy i w jakiej roli rozporządzenie jest istotne dla twoich produktów. Jeśli nadal masz wątpliwości dotyczące struktury systemu, przeczytaj sobie jak informacje na tej stronie są zorganizowane skąd pochodzą odpowiedzi.
Aby wydać ostateczną opinię na temat twojego konkretnego asortymentu i struktury sprzedaży, wskazane jest uzyskać porady prawne lub skonsultować się z właściwym organem nadzoru; niniejsza strona opisuje systematykę, a nie twoją indywidualną sytuację.
Jeśli po przeczytaniu tego artykułu nadal nie masz jasności, wykonaj bezpłatne sprawdzenie roli lub przejrzyj najczęściej zadawane pytania dotyczące GPSR — oba nie wymagają konta i dają natychmiast konkretną odpowiedź.